تبلیغات
اخبار سینمایی - نگاه فریبرز عرب‌نیا به هنر و سیاست.
   
1390/03/8  10:12    ویرایش: 1390/03/8 18:10
توسط:    

«شان هنرمند را اجل از سیاست‌زدگی می‌دانم»



نگاه فریبرز عرب‌نیا به هنر و سیاست.

فریبرز عرب‌نیا در سخنان اخیرش، بار دیگر به دغدغه‌های فرهنگی‌اش اشاره كرد و درباره‌ی هنر بازیگری در سینما و نسبت هنرمند با جامعه و سیاست پرداخت.

فریبرز عرب‌نیا ـ بازیگر كشورمان ـ در برنامه‌ی شامگاه 6 خرداد ماه «هفت» ، كه برای دومین‌بار حضور پیدا كرده بود، سخنانش را با بحث درباره‌ی بازتاب‌های رسمی و غیررسمی‌ حرف‌هایش در برنامه‌ی هفته گذشته، آغاز كرد.

این بازیگر سینما و تلویزیون با بیان اینكه ریشه‌ی بحث‌ها و حرف‌های هفته‌ی گذشته‌اش كاملا قابل دفاع است،یادآور شد: هفته پیش این مطلب را گفتم و این هفته نیز آن را تكرار می‌كنم كه به هیچ وجه ادعا ندارم حرف‌های من كاملا درست است. اما ریشه بحث‌هایم همچنان قابل دفاع است و هدف من مطرح كردن بحث‌هایی است كه در حوزه فرهنگ مغفول مانده است.

وی ادامه داد: به نظرم بعضی با شیطنت‌ها از مدار انصاف خارج شده و گروهی عمدا صورت مساله را پاك كردن و خواستند این موضوع را مخدوش كنند.

این بازیگر در ادامه در پاسخ به كسانی كه به او گفته بودند « چرا از سخنان مقام معظم رهبری برای توجیه سخنانت استفاده كرده‌ای» عنوان كرد: «دوستانی» ـ كه شما می‌توانید از این دوستان تعبیر دیگری بكنید ـ، از من ایراد گرفتند كه چرا تو برای چنین بحثی از سخنان مقام معظم رهبری هزینه كردی. گروهی از این هم فراتر رفته و اشاره من درباره واژه‌هایی مانند عدالت و اعتدال را نشانه‌ای بر این گرفتند كه من را منتسب به جناب آقای رئیس جمهور كنند.

عرب‌نیا با تاكید بر اینكه، من خادمی برای فرهنگ این كشور است، تصریح كرد:صحبت من درباره مسؤولان و تكالیف حقوق بازیگر بود، بنابر این بود كه بفهمیم بازیگر پیش از هر چیز یك آدم فرهنگی است. من خودم را سرباز سیاست‌های جمهوری اسلامی نمی‌دانم؛ من خادم و مهره‌ی فرهنگی برای خدمت به فرهنگ این مرز و بوم هستم.

وی با اشاره به صحبت‌هایی كه از مقام معظم رهبری عنوان كرده بود گفت: باید متوجه باشیم كه من اگر از كلام مقام معظم رهبری مثال می‌آورم در واقع از شخصیت فرهنگی ایشان استفاده می‌كنم. عالی‌ترین مقامی كه كشور را رهبری فرهنگی می‌كند، كیست؟ فرمان‌های لازم الاجرا در كشور از آن كیست؟ آیا جزء این است كه تمام این مسائل توسط ایشان انجام می‌شود؟ ما خطوط قرمزمان را بر اساس پذیرفتن رهبری ایشان به عنوان هدایتگر سیاست‌های فرهنگی كشور و التزام به رعایت قوانین می‌فهمیم.

عرب‌نیا توضیح داد:هدف من این بود كه بگویم وقتی كلام مشخص و خطوط قرمز بر اساس كلام مشخص می‌شود، چگونه در همه موارد این خطوط به سلیقه شخصی تبدیل می‌شود.

عرب‌نیا با بیان این كه در طول 20 سال گذشته از هیچ شخصی در انتخابات‌ها حمایت سیاسی نكرده‌ است عنوان كرد: حدود 20 سال است كه مردم مرا به‌عنوان خدمتگزار در حوزه فرهنگی می‌شناسند، اگر كسی در این 20 سال از من دیده است كه از فردی حمایت سیاسی در انتخابات‌های گوناگون كنم، بگوید. البته این حرف من به معنای بی‌توجهی به امر سیاست نیست، بلكه این حرف‌ها را به عنوان كسی كه تا به حال هیچ اظهارنظر سیاسی نكرده است، می‌گویم.

این بازیگر سینما ادامه داد: چون این بحث به وجود آمد، برای اولین بار می‌گویم «رای من در زمان انتخابات به آقای احمدی‌نژاد نبوده است» اما اگر هم بود، این جفا به صحبت‌های فرهنگی یك فرد فرهنگی است كه واژه‌هایی مانند عدالت را به یك مقام سیاسی منتسب كنند.

وی با انتقاد از كسانی كه چنین مسائلی را مطرح می‌كنند اظهار كرد: جریاناتی هستند كه نمی‌خواهند مسائل اساسی از مسائل فرعی مشخص شود و سعی می‌كنند از آب گل آلود ماهی بگیرند. من شان هنرمند را اجل از سیاست زدگی می‌دانم، چون سیاستمدار فردی است كه بعضا از قدرت و پول برای تحكیم منافع فردی و گروهی و استیلای آن بر منافع دیگران استفاده می‌كند. اما هنرمند اصیل فقط به دنبال ایجاد اتحاد و گفت‌وگو میان فرهنگ‌های مختلف و ایجاد بستر برای زندگی بهتر است.

عرب نیا با بیان این كه منظور من این نیست كه فرهنگیان باید به سیاست پشت كنند خاطر نشان كرد: در كشور ما پشت كردن به سیاست شدنی نیست، اما رفتار سیاسی و سیاست‌زدگی با هوشیاری یك هنرمند در فهم تاثیر سیاست در حوزه كاری‌اش كاملا متفاوت است. پس من شان یك بازیگر را این گونه می‌بینم كه از طریق تخصص و عشقش نسبت به مردم و سرزمین تكثیر شود. این تكثیر هم به واسطه نقش‌های مختلف و هم به واسطه تاثیر او بر فرهنگ كشورش انجام می‌شود.

بازیگر سریال «مختارنامه» با بیان این نكته كه مقام یك بازیگر، میراث فرهنگی یك سرزمین است تصریح كرد: اگر قبول داشته باشیم كه مقام یك بازیگر به عنوان میراث فرهنگی یك سرزمین محسوب می‌شود، پس یك هنرمند واقعی پیش از هر چیز یك انسان مستقل است. به نظر من بزرگترین بلای عصر فعلی در عرصه هنر این است كه هنرمندان بخواهند خود را به جریانی منتسب كنند و این مساله‌ای است كه فاجعه آفرینی می‌كند.

وی بزرگترین ضرر سینما را حذف جریان سینمای مستقل دانست و بیان كرد: حقیقت آن است كه گروهی از تهیه كنندگان به دلیل نشناختن فیلمنامه، استاندارد‌ها و جرات نداشتن در حركت به سمت ایده‌های نو، عواملی از بازیگران مشهور را با دستمزد‌های كلان به خدمت می‌گیرند، البته آنها هزینه‌ای كه برای دستمزد این بازیگران مشهور می‌پردازند، را نه از فروش فیلم بلكه از كم كردن پول سایر عوامل به دست می‌آورند. نتیجه این می‌شود كه سینما و عوامل مستقل و كسانی كه نمی‌خواهند نه زیر علم سینمای روشنفكری قرار گیرند و نه زیر علم سینمای دولتی، محصور می‌مانند. این مطلب سبب آن می‌شود كه استعداد‌های درخشانی كه ما در زمینه‌های مختلف داریم حذف شود.

به گزارش ایسنا، فریبرز عرب‌نیا، همچنین در تبیین دوباره مفهوم عدالت كه هفته گذشته به آن اشاره كرده بود و برخی از آن تعابیر دیگری كرده بودند، خاطرنشان كرد: هفته قبل گفته بودم كه مفهوم «عدالت» مطلق است. منظورم این بود كه نیاز به اجرای عدالت، امری مطلق است به نظر من عدالت مانند حاملگی خانم‌هاست كه یا وجود دارد و یا وجود ندارد و نمی‌توان بینابین در مورد آن صحبت كرد. در كل حرف من این بود كه مفهوم عدالت نسبی است اما نیاز به اجرای آن مطلق است.

وی با اشاره به دو نوع اجرای عدالت گفت: در جهان كره خاكی، دو نوع اجرای عدالت وجود دارد، اجرای عدالت مذكر گونه كه در آن قواره و تناسب میان جرم و تنبیه كاملا مشخص است، اما نوع دوم از عدالت، عدالت مونث و یا روح قدار خداوند است كه به عنوان مثال اگر یك نفر زنا كند او فقط حبس نمی‌كشد بلكه ممكن است ناگهان صاعقه‌ای به زندگی او خورده و پسرش سرطان بگیرد.

به گزارش ایسنا، فریبرز عرب نیا همچنین در بخشی از سخنانش به انتقاد‌هایی كه مسعود فراستی در هفته گذشته به و او و مباحثش وارد كرده بود گفت: متاسفانه پس از رفتن من از این استودیو، آقای فراستی سخنانی انتقادی را به شكلی كددار در اذهان مخاطبان كاشت و در مورد آن توضیحی نداد.

وی با اشاره به این انتقاد كه گفته بود «برخی از بازیگران دستمزد خود را با كارگران مقایسه كنند» گفت: در این زمینه دو نوع می‌توان قضاوت كرد. آیا من بازیگر به دلیل آن كه دستمزدم از یك كارگر بیشتر است، فروتن نیستم. اگر مقصود شما این باشد كه باید بگویم همه افراد فروتن نیستند؛ چرا كه دستمزد اغلب كارگران در كشور ما پایین‌ترین دستمزد است.

این بازیگر گفت:‌این سخنان حرف‌های نخ نما شده‌ی كمونیسم است و من از دستمزد خودم صحبت كردم كه بگویم می‌توان دستمزد‌ها را در یك تریبون عمومی اعلام كرد. به همین صورت وقتی از دستمزد یك مربی فوتبال حرف می‌زنم لازم است كه بگویم این دستمزد با توجه به چرخش اقتصادی كه این ورزش دارد لازم است.

عرب‌نیا با انتقاد از سخنانی كه فراستی هفته قبل در مورد فیلم «شوكران» با بازی عرب‌نیا زده بود نیز عنوان كرد: صحبت من راجع به بحث ادب، احترام و جوانمردی است. ایشان می‌تواند از فیلم‌های من نفرت داشته باشد اما وقتی راجع به «شوكران» واژه‌ای را به كار می‌برند، باید یادشان باشد كه این فیلم در زمان نمایش خود، مدیران را به تفكر عمیقی فرو برد. این فیلم را می‌توان دوست نداشت اما نمی‌توان به آن توهین كرد!

بازیگر شوكران در ادامه به كلیپ هفته‌ی گذشته‌ی «هفت» اشاره كرد و گفت: هفته قبل یك كلیپ 15 دقیقه‌ای از برنامه هفت پخش شد كه از افرادی مانند بهروز وثوقی و فردین به عنوان لات كلاه مخملی و غیره نام برده شد. سپس در این كلیپ اشاره شد كه این افراد به سرنوشت تلخی دچار شده و در كنج عزلت از دنیا رفته‌اند. آیا با حضور فردی مانند مرحوم فردین نبود كه سلطه فیلم‌های هندی در سینمای ما از بین رفت؟ سخن من این است كه وقتی برنامه‌ای تا این حد برش دارد، باید نقد‌هایش كمی ظریف‌تر باشد.

فریدون جیرانی كه از ابتدای برنامه تقریبا ساكت نشسته بود در پاسخ به انتقاد عرب‌نیا بیان كرد: قصد ما به هیچ وجه تحقیر شخصیت‌های سینمایی كه نام بردید، نبود. به نظر من نه بهروز وثوقی و نه فردین لات نبودند. منظور ما شخصیت‌های داستانی بود و تحلیلی كه ارایه دادیم تحلیلی سینمایی بود. معتقدم این افراد با آن لباسی كه در كلیپ گفتیم مطرح شدند.

وی افزود: فكر نمی‌كنم در تاریخ تلویزیون در مورد این ستاره‌های معروف سال‌های قبل از انقلاب كسی چنین بحثی كرده باشد. ما تا جایی كه توانستیم سعی كردیم كه موشكافانه كار كنیم. به نظرم تحلیل ما در مورد فردین و ناصر ملك مطیعی در آن مقطعی كه بحث می‌كردیم، تحلیل درستی بود چرا كه مساله ما فردیت افراد نیستند، مساله ما شخصیت‌هایی است كه آنها بازی كردند. لازم می‌دانم بگویم كه معتقدم تاریخ سینمای ایران از سال 1309 شروع شده است و نمی‌توان این تاریخ سینمایی را تا قبل از انقلاب نادیده گرفت.

در ادامه فریبرز عرب نیا كه گویا از سخنان جیرانی قانع شده بود ابراز كرد: وقتی با یكی از مدیران فرهنگی صحبت می‌كردم تحلیل شما را بسیار جسورانه می‌دانست. من فكر می‌كنم بهروز وثوقی به عنوان كسی كه میراث بازیگری حتی به عنوان درصد كمی به او مدیون است، خوب است كه موارد خوب و بدش را با هم ببینیم. البته من توضیحات و حرف‌های شما را می‌پذیرم.

به گزارش ایسنا، عرب‌نیا در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به كسانی كه دستمزد‌های بازیگری را در سینمای ایران نامعقول می‌داند با ذكر مثالی گفت: گابریل گارسیا ماركز در جایی می‌گوید «یك سری از روس‌هایی كه كمونیست‌های نادانی هستند، می‌گویند كه من خودم را به سرمایه‌داری فروختم، اما من تعجب می‌كنم كه آنها به این مطلب بی‌توجه‌اند كه گارسیا ماركز با یك خودكار و چند كاغذ چیزی را از ذهنش روی كاغذ آورده و مردم همه با میل آن را خریداری می‌كند» به نظرم این پول از هر پولی حلال‌تر است.

وی ادامه داد: سینما به عنوان هنر عوام شكل گرفت و هنوز هم بار مالی سینما بر عهده طبقات عوام جامعه است كه با میل خود برای دیدن فیلم‌ها پول پرداخت می‌كند، به نظرم هنرمندان اصیل، حلال‌ترین درآمد‌ها را دارند.

وی با اشاره به معیارهای دستمزد‌های بازیگران در سینما اذعان كرد: دستمزد یك بازیگر در سینما تابع شایستگی و توانایی بازیگر، میزان استقبال از او و چند مورد دیگر است. البته در حال حاضر این مطالب در سینما ما صدق نمی‌كند و ما باید به آن سمت برویم. به نظر من قوانین وزارت ارشاد، خانه‌ی سینما و نهادهای دیگر اگر بخواهد به صورت دستورالعملی باشد، در این زمینه به هیچ جا نخواهیم رسید.

بازیگر مختارنامه با اشاره به صحبت‌های هفته گذشته‌اش درباره دستمزد 600 میلیونی او در این سریال گفت: چرا كسی راجع به سریال «مختارنامه» هنوز به صورت كارشناسی صحبت نكرده است كه آیا این سریال عظیم، سرمایه ملی را هدر داده است یا خیر؟! من با جرات می‌گویم كه این سریال نسبت به عوایدی كه برای نظام ما داشته است كه حداقل آن بالا بردن استاندارد‌های ساخت سریال‌های تاریخی در كشور است، هزینه بسیار كمی داشته است. اگر رقم هزینه‌ این سریال به ارز جهانی تبدیل شود آیا می توان در سایر نقاط این كره خاكی چنین سریالی را ساخت؟

به گزارش ایسنا، فریبرز عرب نیا در بخش دیگری از سخنانش با بیان این كه یكی از مشكلات ما این است كه اجازه قهرمان پروری در فیلم‌ها را نمی‌دهیم عنوان كرد: ما هم در سینما و هم در اجتماع با مسائل تربیتی می‌توانیم افراد و به خصوص كودكان را فرزندانی جسور صاحب حق رای و مایل به كشف ناشناخته تربیت كنیم و یا این كه چنین پروسه‌ای را به صورت وارونه طی كنیم. راجع به قهرمان پروری در اجتماع باید از مدرسه، خانواده و رسانه بسیار دقیق جستجو كنیم كه چرا وقتی افراد به سن بلوغ می‌رسند به فكر تزویر می‌افتند.

وی ادامه داد: متاسفانه انگارهای آموزشی خانواده با مدرسه كاملا متفاوت است و ما این را در قسمت‌های دیگر اجتماع نیز مشاهده می‌كنیم و این مساله‌ای است كه باعث تزویر و تضاد در افراد می‌شود. مطمئنا چنین شخصی نمی‌تواند در آینده یك قهرمان باشد.

بازیگر فیلم «ضیافت» با اشاره به این كه یكی از ویژگی‌های قهرمان، قدرت «نه» گفتن است، خاطر نشان كرد: وقتی یك كارگردان یا یك مسؤول درخواستی غیر تكنیكی یا غیر اخلاقی از یك بازیگر دارد نباید به او ایراد گرفت. بلكه این مطلب تقصیر سیستمی است كه او را بله قربان گو تربیت كرده است.

وی با اشاره به مشكلات دیگری كه باعث عدم قهرمان پروری در سینما می‌شود گفت: به نظر من یكی از بزرگترین مشكلات ما برای عدم قهرمان پروری نفوذ بسیار زیاد سیاست در عرصه فرهنگ است. وقتی نفوذ سیاست در فرهنگ زیاد می‌شود، قهرمان جرات ورود به حوزه‌های مختلف را نخواهد داشت. سیاست حوزه پر مخاطره‌ای است كه باید در آن همه را راضی كرد.

این بازیگر سینما به طور كلی در مورد موانع رسیدن قهرمان در همه فیلم‌ها عنوان كرد: متاسفانه ما مفهوم استفاده از قدرت را در سطح فردی و اجتماعی نمی‌شناسیم و از قدرت‌مان سوء استفاده می‌كنیم. همچنین مرعوب یا مجذوب بودن در برابر مظاهر، مشكل دیگری است كه ما داریم. همه این مسائل در كنار سیاست زدگی باعث می‌شود كه ما به سمت ابتذال در سینما حركت كنیم.

وی تاكید كرد: قهرمان ساخته نخواهد شد، مگر آنكه از سوی اجتماع، مدرسه، خانواده و رسانه‌ حمایت شود. به نظر من در وجود همه ما یك پادشاه و قهرمان وجود دارد چه می‌شود كه ما حاضر می‌شویم همه را فدای خود كنیم.

فریبرز عرب نیا بار دیگر در پایان سخنانش با اشاره به این كه قصدش فقط و فقط خیراندیشی است گفت: امیدوارم در مورد صحبت‌هایی كه انجام دادم بحث‌ كارشناسی و دقیقی صورت گیرد.

****

به گزارش ایسنا، در برنامه شب گذشته هفت، مسعود كیمیایی نیز در برابر دوربین این برنامه قرار گرفت و درباره عرب نیا و سیر بازیگری و بازیگر سازی در سینمای ایران سخنانی را بیان كرد.

ـ از حاشیه‌های دیگر برنامه هفت می‌توان به صحبت‌های مسعود فراستی در انتقاد به نامه‌ جواد شمقدری در حمایت از فون تریه اشاره كرد.

فراستی با انتقاد شدید از سخنان معاونت سینمایی وزارت ارشاد در حمایت از فون تریه گفت: انقلاب ما نه تنها علیه صهیونیست‌ها بلكه علیه فاشیسم نیز مواضع بسیار روشنی دارد. فون تریه سه بار به شوخی و جدی در صحبت‌هایش گفته بود كه من نازی هستم. به نظر من اشكالی ندارد كه ما به عنوان یك فرد اشتباه كنیم اما اگر اشتباه ما به عنوان یك مسئول در نظام جمهوری اسلامی ایران تلقی شود، بسیار بد است.

وی دفاع شمقدری از فون تریه را ناخواسته دفاع از نازیسسم دانست و عنوان كرد: به نظر من وقتی به عنوان یك مدیر كشوری از فون تریه حمایت می‌شود، در واقع صحبت‌های آقای شمقدری ناخواسته دفاع از نازیسمی بود كه فون تریه به آن اشاره كرده بود و این بسیار تاسف بار است.

منتقد برنامه هفت مواضع ژیل ژاكوب ،رئیس جشنواره كن، را از مواضع جواد شمقدری معاونت سینمایی وزارت ارشاد بسیار مترقی‌تر دانست و تصریح كرد: روشن است كه رئیس جشنواره فیلم كن موضع مترقی‌تری دارد كه در مقابل نازیسم می‌ایستد تا منی كه ایرانی و مماس با انقلاب اسلامی هستم.

وی در بخش دیگری از انتقاداتش با اشاره به این كه فون تریه كارخانه‌ پورنوسازی دارد گفت: نكته دیگری كه باید به آن اشاره كنم این است كه فون تریه كارخانه پورنو سازی دارد و عملا جای دفاعی از او نمی‌ماند. به نظر من این كه فردی یك یا دو فیلم متوسط ساخته است با این مطالبی كه گفته شد قابل جمع نیست وقتی راجع به فردی صحبت می‌كنیم باید تمام مسائل شخصیتی او لحاظ شود.

به گزارش ایسنا، مسعود فراستی در بخش دیگری از انتقاد‌هایش به سخنان عرب نیا اشاره كرد و گفت: من هفته گذشته در مورد شوكران صحبت كردم و به نظر من «شوكران» فیلم خوبی نیست و گفتم كه این فیلم «مل ویل» بازی است. مل ویل فیلمساز مورد علاقه من آقای افخمی و عده‌ی دیگر است و در واقع من شوكران را با انتساب به این شخصیت بالا بردم و توهینی به این فیلم نكردم. من در هیچ زمانی به افراد توهینی نمی‌كنم و صحبتم تنها در مورد فیلم‌هاست.

وی ادامه داد: در مورد صحبت‌هایی كه راجع به آقای كیمیایی شده بود نیز باید بگویم ما وظیفه نداریم برای كسی تعیین تكلیف كنیم. من در سخنانم راجع به فیلم «جرم» اظهار نظر كرده بودم و هنوز هم بر مواضع‌ام هستم. باز هم می‌گویم كه من راجع به آقای كیمیایی حرف نزدم و ایشان را جزو فیلم‌سازان مهم قبل از انقلاب می‌دانم كه دو فیلم خوب در كارنامه‌شان دارند.

به گزارش ایسنا، طبق اعلام جیرانی هفته‌ی آینده برنامه‌ی «هفت» پخش نمی‌شود و دو هفته‌ی بعد پخش خواهد شد و قرار شد عرب‌نیا در برنامه‌ی بعدی حضور داشته باشد.




   



اخبار سینمایی